Nevşehir, Nevşehir ilinin merkezi olan şehirdir. Antik ismi Nissa ve Yunancada “Yeni Şehir” anlamına gelen Neapolis’tir. Selçuklu döneminde fethedilip ismi Muşkara olmuştur. Lale Devri’nin ünlü sadrazamı Damat İbrahim Paşa burada doğmuş ve döneminde şehri imar edip hanlar, camiler, hamamlar gibi yapıların inşasına öncülük ederek bölgenin kalkınmasında önemli bir etkide bulunmuştur. Adını değiştirerek Farsçada “Yeni Şehir” anlamına gelen Nevşehir adını vermiştir.

Nevşehir’in deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.194 metredir.^[1] Merkez ilçenin yüzölçümü 574 km²dir.

Kent, Orta Çağ ve Yeni Çağ‘da, Neapolis, Seandos, Nissa ve Muşkara adıyla anılıyordu. Anadolu, Büyük Selçuklu Devleti‘nin elindeyken eski adı Nissa’nın yerinde Muşkara adında bir köy vardı. Muşkara sağlam yapılı anlamındadır. 18 evlik küçük bir köy olan Muşkara, Ürgüp‘e bağlıydı.

Tarihçi Charles Texier‘e göre; 12. yüzyıl sonlarına doğru, yani Selçuklular zamanında, Nissa şehri halkı yavaş yavaş şehirden ayrılarak, başka bir yere göç etmişlerdir. Çevre ile ilgili bilgi veren tarihçiler, bu yeni göç yerinin Muşkara olduğunu yazarlar.

Osmanlılar döneminde ise Muşkara yerine Nevşehir kullanılmaya başlandı. IV. Mehmet‘in oğlu Şehzade III. Ahmet‘in sır katibi, Muşkaralı İbrahim, Nevşehirli Damat İbrahim Paşa olarak sadrazamlığa getirildiğinde doğduğu kent olan Muşkara’da büyük bayındırlık hareketine girişti. İmaretler, camiler, medreseler, hamam ve çeşmeler yaptırdı. Muşkara adını değiştirerek, kente Yenişehir anlamına gelen Nevşehir adını verdi.

Nevşehir, Niğde‘ye bağlı bir ilçeyken 6429 sayılı yasa ile 20 Temmuz 1954 tarihinde il haline getirildi.

Nevşehir iklimi
Aylar	Oca	Şub	Mar	Nis	May	Haz	Tem	Ağu	Eyl	Eki	Kas	Ara	Yıl
En yüksek sıcaklık (°C)	18,6	19,6	28,0	31,6	32,6	35,0	39,5	38,2	35,7	32,0	27,6	23,0	39,5
Ortalama en yüksek sıcaklık (°C)	3,8	5,4	10,2	15,8	20,5	24,8	28,4	28,4	24,4	18,2	11,7	5,9	16,5
Ortalama sıcaklık (°C)	−0,2	0,8	4,9	10,0	14,4	18,2	21,2	21,1	17,1	11,9	6,5	1,9	10,7
Ortalama en düşük sıcaklık (°C)	−3,7	−2,6	0,5	5,0	8,7	11,5	13,4	13,3	10,2	6,6	2,3	−1,5	5,3
En düşük sıcaklık (°C)	−21,2	−23,6	−18	−12,5	−2,3	1,3	3,8	3,1	−1,2	−7,6	−14	−19,5	−23,6
Ortalama yağış (mm)	44,9	40,7	46,2	50,1	57,1	35,8	9,8	7,5	13,3	29,6	34,8	49,8	419,6
Kaynak: Türkiye Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü

Kayaşehir, toplamda yaklaşık 437.400 metrekarelik bir alanı kaplamaktadır. Bu devasa yerleşimin yalnızca kale etrafında bulunan 123.000 metrekarelik kaya oyma yamaç yerleşiminde geçmişi 6. Yüzyıla uzanan manastırı, 13. Yüzyılın ilk çeyreğine (1215-1217) tarihlenen bir Bizans dönemi kaya kilisesini, çok katlı mezarları, kamusal alanı, dini ritüel ve tören/toplantı alanını, günlük yaşam mekanlarını, iş atölyelerini, kilit taşları ile desteklenmiş geçitleri, su tünellerini, bezirhanelerini, at ahırlarını ve daha fazlasını keşfetmek mümkündür. Ayrıca, adını alt kısmındaki Kaya Mescitten alan Kaya Cami, Kara Cami Ve Damat İbrahim Paşa Külliyesi de yamaç yerleşiminde karşımıza çıkan önemli yapılardır.

•  Santa Fe, New Mexico, Amerika Birleşik Devletleri^[26]
•  Neuss, Almanya^[27]
•  Pforzheim, Almanya^[27]
•  Härryda, İsveç^[27]